Το ηλεκτρονικό νόμισμα, e-κορώνα, για όλους μπορεί να σπάσει τον φαύλο κύκλο.



Το ηλεκτρονικό νόμισμα, e-κορώνα, για όλους μπορεί να σπάσει τον φαύλο κύκλο.
Χρειάζεται ένας ακόμα τρόπος για να πληρώσει κανείς ηλεκτρονικά;   
 Αναρωτιούνται πολλοί αναφορικά με την ιδέα της Riksbank (Κεντρικής Τράπεζας της Σουηδίας) να εισαγάγει «e-κορώνα». O Samuel Karen Orrefur γράφει στο ”κάτω από την επιφάνεια” της εβδομάδας ότι η e-κορώνα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη μείωση της ισχύος των τραπεζών, να αυξήσει την ισότητα στην κοινωνία και να κάνει την οικονομία πιο σταθερή.

Η e- κορώνα  μπορεί να λειτουργήσει ακριβώς όπως τα νομίσματα και τα χαρτονομίσματα όπως εδώ και χιλιάδες χρόνια.

Του Samuel Kazen Orrefur*

Την περασμένη εβδομάδα, συνέβη κάτι που θα μπορούσε να είναι η έναρξη μιας νέας εποχής της σουηδικής οικονομίας. Η υποδιοικητής Cecilia Skingsley, πρότεινε( εδώ και 11 μήνες σσ) να αρχίσει η Riksbank να εκδίδει «e-κορώνα». Η πρόταση διαφημίστηκε προσεκτικά στα ΜΜΕ σαν μια λύση στο πρόβλημα της φθίνουσας χρήσης μετρητών ώστε «ακόμη και εκείνοι που κατοικούν στη Σουηδία και δεν θέλουν να έχουν, μπορεί να έχουν, ή αποκτούν  πρόσβαση των τραπεζικών υπηρεσιών θα είναι επίσης σε θέση να διαχειριστούν τις πληρωμές τους».

Αλλά στη Σουηδία κάνουν σχεδόν όλοι τις τραπεζικές συναλλαγές τους μέσω Ιντερνέτ, χρεωστικής κάρτας, Swish και Izettle. Έτσι ποιο θα είναι το κέρδος με τις e-κορώνες; Ωστόσο αν κανείς διαβάσει προσεκτικά την  δημοσίευση της Skingsley  φαίνεται ότι κάτω από την επιφάνεια υπάρχουν μια σειρά από σημαντικοί λόγοι. Η πρόταση θα μπορούσε, μεταξύ άλλων, «να προωθήσει την ασφάλεια του συστήματος πληρωμών» και την «αύξηση της ικανότητας της  Riksbank να ελέγχει την προσφορά χρήματος». Η Skingsley γράφει ότι «η Riksbank ποτέ πριν δεν ξεκίνησε μια παρόμοια σύνθετη εργασία (πρότζεκτ) σε μια τόσο άγνωστη περιοχή». Αλλά τι ακριβώς είναι η e-κορώνα και γιατί να είναι τόσο επαναστατικό;

Τα υπέρ της e-κορώνας

Το 97 τοις εκατό περίπου  από τα χρήματα που χρησιμοποιούμε αποτελείται από σκέτους αριθμούς στους τραπεζικούς λογαριασμούς μας. Αυτά τα χρήματα έχουν δημιουργηθεί από τις εμπορικές τράπεζες για δάνεια και παύουν να ισχύουν όταν αποπληρώνονται τα δάνεια. Για ένα δάνειο του ενός εκατομμυρίου εγγράφει η τράπεζα μια αξίωση για ένα εκατομμύριο στην πλευρά του ενεργητικού της και σημειώνει ένα χρέος του ενός εκατομμυρίου που εμφανίζεται στον λογαριασμό μας σαν ένας αριθμός. Το χρέος της Τράπεζας έναντι σας, στη συνέχεια, λειτουργεί ως μέσο πληρωμής, όταν ψωνίζετε.

Αντί για αυτό οι e-κορώνες δημιουργούνται από την Riksbank (ακριβώς όπως τα χαρτονομίσματα και τα κέρματα) και συμβολίζουν μια τιμή που μετράται σε κορώνες, που η Riksbank σας οφείλει. Οι e-κορώνες εισάγονται εύκολα για όλους τους πολίτες και τις επιχειρήσεις που έχουν πρόσβαση σε ένα e-κορώνας λογαριασμό. Όταν κάποιος κινεί τα χρήματα του από ένα λογαριασμό Εμπορικής Τράπεζας στο e-κορώνας λογαριασμό, μετατρέπονται τα χρήματα σε e-κορώνες.

Όποιος θέλει  μπορεί στη συνέχεια να ψωνίσει, να πληρώσει μισθούς, φόρους,  να κάνει ανάληψη μετρητών και ούτω καθεξής με τον e-λογαριασμό χωρίς εμπλοκή από τις εμπορικές τράπεζες. Γιατί τότε θα πρέπει αυτή η πρόταση να είναι τόσο επαναστατική; Υπάρχουν πολλοί λόγοι-εδώ είναι μερικοί:

1. Περισσότερα χρήματα για το κράτος, λιγότερο κέρδος στις τράπεζες.

 Η Riksbank ήταν παλιότερα σε θέση να χρηματοδοτήσει επανειλημμένες φορές τις δραστηριότητές της από τα κέρδη που απέφερε η εκτύπωση χαρτονομισμάτων και κερμάτων ευρώ. Τα τελευταία 25 χρόνια,  αυτό απέδωσε μέρισμα 210 δις στο δημόσιο ταμείο. Αλλά όσο μειώνονται τα μετρητά έχουν μειωθεί αισθητά και τα κέρδη.  Η Riksbank αναμένει απώλειες για πολλά  επόμενα χρόνια. Οι εμπορικές τράπεζες, αντιθέτως, κερδίζουν καλύτερα από ποτέ, το 2015, έκαναν ένα κέρδος πάνω από 100 δισεκατομμύρια κορώνες( 1 ευρώ περίπου 10 κορώνες). Αν η e-κορώνα της  Riksbank γίνει δημοφιλής, το κέρδος της Riksbank θα αυξηθεί, τα κέρδη των  μεγάλων τραπεζών θα μειωθούν και πολλά έξτρα δις θα μπουν στο δημόσιο ταμείο.

2. Ένα σύστημα 100% ασφαλούς πληρωμής.

 Οι τράπεζες γνωρίζουν ότι αν πτωχεύσουν, καταρρέει όλο το σύστημα πληρωμών, και αυτό ποτέ δεν μπορεί να το αποδεχθεί το κράτος. Για να αποτραπεί η ανεύθυνη κερδοσκοπία έχουν δημιουργηθεί νομικοί  κανονισμοί χιλιάδων σελίδων (Basel, I, ΙΙ και ΙΙΙ). Αλλά, αφού οι τράπεζες πρέπει να διασωθούν με κάθε τρόπο, δεν θα βοηθήσουν οι κανονισμοί, άλλωστε οι τράπεζες  βρίσκουν νέα νομικά κενά και θα συνεχίσουν να ρισκάρουν σε επενδύσεις που δίνουν μεγαλύτερες αποδόσεις. Αν η Riksbank (που δεν μπορεί να πάει σε πτώχευση) εκδώσει e-κορώνα έχουμε ένα σύστημα προστασίας ασφαλούς πληρωμής όταν προκύψει κρίση τραπεζών. Τότε μπορεί να επιτραπεί στις Εμπορικές τράπεζες να χρεοκοπήσουν, διότι δεν θα συμπαρασύρουν το σύστημα πληρωμών.

3. Ένα ισχυρό εργαλείο για τον έλεγχο  του πληθωρισμού.

Για μεγάλο χρονικό διάστημα, η Riksbank απεγνωσμένα προσπάθησε να βάλει μπρος τον πληθωρισμό με αρνητικό επιτόκιο επαναγοράς Ρέπος και σημαντικές αγορές κρατικών ομολόγων ποσοτικής χαλάρωσης(Quantitative Easing).  Ως αποτέλεσμα, οι τράπεζες έχουν δώσει περισσότερα δάνεια, αλλά τα χρήματα των δανείων έχουν κυρίως χρησιμοποιηθεί για την αγορά στέγης και στο Χρηματιστήριο. Τα χρήματα δεν έχουν επαρκώς κυκλοφορήσει στην πραγματική οικονομία και δεν έχουν συμβάλει στον πληθωρισμό αγαθών και υπηρεσιών όπως υπολόγιζε η Riksbank. Μια καλύτερη πιθανότητα για την τόνωση του πληθωρισμού θεωρεί η Skingsleyοτι είναι τα «χρήματα του ελικόπτερου». Mε την δημιουργία e-κορωνών η Riksbank θα μπορούσε κάποιες  εκατοντάδες κορώνες ανά πολίτη και ανά μήνα να κατατίθεται σε ε-λογαριασμό μέχρι να επιτυγχάνεται επιθυμητός πληθωρισμός.

4. Μεγαλύτερη ισότητα.

 Η νομισματικής πολιτική της Riksbank οδήγησε σε μια μαζική αναδιανομή από εκείνους που έχουν λιγότερα σε εκείνους που έχουν περισσότερα. Το εξαιρετικά χαμηλό επίπεδο των επιτοκίων σε συνδυασμό με την αγορά κρατικών ομολόγων για το ασύλληπτο ποσό των 291 δισεκατομμυρίων (30 000 κατά κεφαλήν) έσπρωξε στα ύψη τις τιμές των τίτλων και κατοικιών όπως ποτέ πριν. Πίσω από τις πράξεις της Riksbank κρύβεται μια κλασική νεοφιλελεύθερη «οικονομική διάχυση προς τα κάτω» ”trickle  –down - economics”.  Η ουσία της σκέψης είναι ότι  οι ήδη πλούσιοι μέτοχοι και ιδιοκτήτες ακινήτων να αισθάνονται πιο πλούσιοι, ώστε να ξοδεύουν περισσότερα, έτσι ώστε τα χρήματα βγουν  στην αγορά και άρα σε μας τους υπόλοιπους. Αλλά αυτό έχει αποδειχθεί ότι λειτουργεί πολύ άσχημα.

Μια πολύ πιο δίκαιη και εύλογη εναλλακτική λύση για την τόνωση του πληθωρισμού θα είναι η e-κορώνα, η οποία κατανέμεται ισομερώς μέσα από την «καταπακτή του ελικόπτερου» στους ανθρώπους. Γιατί άλλωστε να μην καταλήξουν τα 291 δισεκατομμυρίων ευρώ για καλύτερη εκπαίδευση, υγεία και κοινωνική μέριμνα;

5. Αποφυγή οικονομικών κρίσεων.

 Όταν σχεδόν όλα τα χρήματα αποτελούν χρέη σε ιδιωτικές τράπεζες αργά ή γρήγορα θα φτάσουμε σε τόσο υψηλό επίπεδο χρέους που οι τράπεζες δεν θα μπορούν να βρουν αρκετά φερέγγυους πελάτες για να δανειστούν περισσότερα.  Με συνέπεια να κυκλοφορούν λιγότερα χρήματα στην αγορά και δημιουργείται αποπληθωρισμός. Σε περίοδο αποπληθωρισμού, είναι πιο κερδοφόρο να αποταμιεύσεις από το να αγοράσεις, έτσι όμως μειώνεται η ζήτηση και οι θέσεις εργασίας, οι άνεργοι δεν μπορούν να πληρώσουν τις οφειλές τους, αυτό οδηγεί σε ένα φαύλο κύκλο που ενεργοποιεί μια οικονομική κρίση.

Τα χαμηλά επιτόκια και το QE της Riksbank έχει ως στόχο να βάλει περισσότερα χρήματα στην αγορά για να αποφευχθεί μια οικονομική κρίση, αλλά το βουνό χρέους συσσωρεύεται και θέτει τα θεμέλια για μια ακόμη πιο σοβαρή μελλοντική κρίση χρέους. Με ένα μεγαλύτερο ποσοστό των e-κορωνών στην οικονομία, που δημιουργήθηκαν από την Riksbank, χωρίς η ίδια να έχει υποχρέωση αναλάβει τα χρέη άλλων, το συνολικό επίπεδο χρέους της κοινωνίας και ο κίνδυνος μελλοντικών κρίσεων χρέους θα μειωθεί.

6. Καινοτομία και ανταγωνισμός

 Στον τραπεζικό τομέα σήμερα, ο ανταγωνισμός λειτουργεί πολύ άσχημα. Λίγες μεγάλες τράπεζες κυριαρχούν, χρεώνοντας ακριβά τέλη και μπορούν να κάνουν λίγο ως πολύ ότι θέλουν χωρίς να χάσουν πελάτες. Ένας από τους λόγους για την έλλειψη επιλογών είναι ότι μόνο οι μεγάλες τράπεζες και τα πιστωτικά ιδρύματα έχουν πρόσβαση Rix (κλειστό σύστημα για ηλεκτρονική μεταφορά πληρωμών μεταξύ τραπεζών)..

Μικρότερες τράπεζες όπως Jak  και Εco Τράπεζα πρέπει να αγοράσουν τις υπηρεσίες των μεγάλων τραπεζών με υψηλό κόστος. Την e-κορώνα της Riksbank θα μπορούσαν να την διαχειριστούν μικρές εταιρείες που θέλουν να αναπτύξουν καινοτόμες υπηρεσίες πληρωμών χωρίς την παράκαμψη μέσω οποιασδήποτε μεγάλης τράπεζας. Αυτό θα μπορούσε δημιουργήσει έναν  υγιή ανταγωνισμό στον τραπεζικό τομέα με περισσότερες, φθηνότερες και πιο βιώσιμες εναλλακτικές λύσεις για εμάς τους πελάτες.

 Η e-κορώνα μπορεί να μειώσει την ισχύ των τραπεζών, να αυξήσει την ισότητα, δημιουργώντας μια πιο σταθερή οικονομία με μειωμένη την υπερχρέωση, να μας απελευθερώσει από οικονομικές κρίσεις και την απαίτηση της διαρκούς ανάπτυξης.»

7.  Επιτρέπει ισορροπία στην  οικονομία ακόμη και χωρίς ανάπτυξη.

 Ακόμη και ο πιο νεοφιλελεύθερος υποστηρικτής της επεκτατικής οικονομίας, θα πρέπει να συμφωνήσει ότι είναι αδιόρθωτα ανόητο η κατάρρευση της οικονομίας, ακόμη και εάν δεν αναπτύσσεται αρκετά γρήγορα. Ένα βιώσιμο οικονομικό σύστημα πρέπει να είναι ισχυρό ακόμη και κατά τη διάρκεια εκτεταμένων περιόδων μηδενικής ανάπτυξης ή ακόμη και αρνητικής.

Αλλά σήμερα, το σύστημα καταρρέει όταν δεν υπάρχει ανάπτυξη. Για να είμαστε σε θέση να εξοφλήσουμε τα περίπου 2 200 δισεκατομμύρια που είναι το χρέος μας προς τις τράπεζες, καθώς και οι αθροιστικοί τόκοι, εμείς πρέπει να παράγουμε συνεχώς περισσότερο με συνεχώς αυξανόμενο ρυθμό. Για να κυκλοφορήσουν νέα χρήματα στην οικονομία, έτσι ώστε εμείς να εξοφλήσουμε το χρέος μας συν τους τόκους, πρέπει να πάρουμε και νέο δάνειο. Νέα δάνεια παίρνουμε μόνον  αν η Τράπεζα γνωρίζει ότι εργαζόμαστε σκληρά και εξασφαλίζουμε ότι τα χρήματα αυξάνονται ώστε η Τράπεζα να είναι βέβαια ότι θα εισπράξει πίσω το ποσό συν το επιτόκιο στο μέλλον.

Αν η Riksbank αποφασίσει να κυκλοφορήσει στην αγορά e-κορώνα που δεν επιβαρύνεται από χρέος, θα είναι δυνατόν να εξοφληθεί το χρέος συν το επιτόκιο χωρίς να χρεώσουμε τους εαυτούς μας ακόμα περισσότερο. Στη συνέχεια θα είμαστε σε θέση να σπάσουμε τον φαύλο κύκλο του χρέους και να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις για μια ισορροπημένη οικονομία, βιώσιμη χωρίς ανάπτυξη.

8. Το πρώτο βήμα προς ένα κυρίαρχο νομισματικό σύστημα.

Όταν υπάρχει και λειτουργεί η e-κορώνα , μπορούμε να επεκτείνουμε τελικά το δίκαιο του 1897 που δίνει στην Riksbank το αποκλειστικό δικαίωμα να εκτυπώνει χαρτονομίσματα και νομίσματα, ώστε να περιλαμβάνει και το ψηφιακό χρήμα των τραπεζών. Οι ιδιωτικές τράπεζες θα στερηθούν την εξουσία της δημιουργίας χρήματος και  θα είναι μόνο σε θέση να δανείσουν  χρήματα  στους πελάτες τους.

Το νομισματικό σύστημα θα είναι τότε πάλι υπό πλήρη δημοκρατικό έλεγχο, όπως ακριβώς πριν οι τράπεζες αρχίσουν να δημιουργούν ψηφιακό χρήμα.

ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ

Τέλος, η δημιουργία της  e-κορώνας μπορεί εκ πρώτης όψεως να φαίνεται να είναι μια ασήμαντη πρόταση, αλλά μπορεί να έχει τεράστιες συνέπειες. Η E-κορώνα μπορεί να συμβάλει στην  μείωση της ισχύος των τραπεζών, αύξηση της ισότητας, δημιουργώντας μια πιο σταθερή οικονομία με μειωμένη υπερχρέωση, να μας απελευθερώσει από οικονομικές κρίσεις και από την διαρκή απαίτηση για ανάπτυξη. Η e-krona μας δίνει μεγαλύτερο δημοκρατικό έλεγχο στη δημιουργία χρήματος και ως εκ τούτου, δισεκατομμύρια, χρήματα που σίγουρα έχουν μεγαλύτερη χρησιμότητα  στον τομέα της ευημερίας ή στην καταπολέμηση των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής από ό, τι στις τσέπες του πλούσιου μετόχου. Εν ολίγοις: μια θαυμάσια πρωτοβουλία της Riksbank.



Samuel Kazen Orrefur:φιλοσοφία και επιστήμη της ανάπτυξης, σοσιαλδημοκράτης πολιτικός της Τ.Α.



Σχόλιο της Εύφορης Πεδιάδας: Στην πιο αναπτυγμένη καπιταλιστική οικονομία του κόσμου, με την απόλυτη κυριαρχία του χρηματιστικού κεφαλαίου και την πιο οξεία κοινωνική πυραμίδα που μπορεί να συναντήσει κανείς, κάτι γίνεται.

Βλέπουν κάτι που δεν βλέπουμε;

Ελέγχει κάποια μερίδα του χρηματιστικού κεφαλαίου (Ροτσιλντ;) την Κεντρική Τράπεζα της Σουηδίας και πάμε σε σύγκρουση γιγαντιαίων διαστάσεων με το γκρουπ των  Wallenberg και τους συμμάχους τους;

Υπάρχουν εξελίξεις στη λειτουργία του τραπεζικού και γενικά του χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου και οι Σουηδοί κεφαλαιοκράτες ανοίγουν πάλι δρόμους;

Θα παρακολουθούμε το ζήτημα…

Οι υπογραμμίσεις δικές μας.

Σχόλια