Η γεωπολιτική του ποδοσφαίρου



Η γεωπολιτική και η πολιτική του ποδοσφαίρου...
 
Πολλοί θεώρησαν πως όσα συνέβησαν στο ντέρμπι του μίσους μεταξύ Ντιναμό Ζάγκρεμπ και Ερυθρού Αστέρα Βελιγραδίου στις 13 Μαΐου του 1990 προμήνυαν τον πόλεμο που θα ακολουθούσε στην πρώην ενωμένη Γιουγκοσλαβία.
Οι οργανωμένοι οπαδοί των δύο ομάδων συνεπλάκησαν και το παιχνίδι δεν ολοκληρώθηκε ποτέ.
  Εβδομήντα εννιά άτομα έχασαν την ζωή τους την 1η Φεβρουαρίου του 2012 μετά τη λήξη του ποδοσφαιρικού αγώνα μεταξύ Αλ Μασρί και Αλ Αχλί για το πρωτάθλημα της Αιγύπτου. Οι οπαδοί της γηπεδούχου ομάδας επιτέθηκαν σε αυτούς της φιλοξενούμενης με τα «κίνητρά» τους να είναι πολιτικά! Οι οπαδοί της Αλ Αχλί, στην πλειοψηφία τους, ανήκαν στην «Μουσουλμανική αδελφότητα» που είχε κερδίσει τις εκλογές, ενώ οι οπαδοί της Αλ Μασρί ήταν υποστηρικτές του απερχόμενου ηγέτη Χόσνι Μουμπάρακ.
Το μεγαλύτερο παιχνίδι του Ισπανικού πρωταθλήματος και ένα από τα σημαντικότερα της Ευρώπης με δύο εκ των λαοφιλέστερων ομάδων παγκοσμίως.
  Οι οπαδοί της «Μπάρτσα» ήταν ανέκαθεν αριστεροί, ενώ εκείνοι της βασίλισσας φιλοδεξιοί. Ωστόσο, η κόντρα μεταξύ των δύο ομάδων «φούντωσε» για τα καλά όταν ο δικτάτορας Φράνκο όρισε ως κέντρο εξουσίας του την Μαδρίτη και απαγόρευσε σε Καταλανούς και Βάσκους να χρησιμοποιούν τις τοπικές διαλέκτους και να τιμούν τα ήθη και τις παραδόσεις τους.
  Όταν ο στρατός δολοφόνησε τον πρόεδρο της Μπαρτσελόνα και ηγέτη του αριστερού κόμματος της Καταλωνίας Γιοζέπ Σουνιόλ το 1936, οι Καταλανοί μίσησαν τον Φράνκο και μαζί την Ρεάλ, η οποία ήταν η αγαπημένη του ομάδα και της οποίας τις επιτυχίες ο δικτάτορας χρησιμοποιούσε για την προπαγάνδα του.
Το γήπεδο της Μπαρτσελόνα (Καμπ Νου) έγινε τόπος διαμαρτυρίας εναντίον του φασιστικού καθεστώτος μιας και ποτέ κανείς από τους ανθρώπους του Φράνκο δεν τόλμησε να πατήσει το πόδι του εκεί.
  Το «derby della capitale» (ντέρμπι της πρωτεύουσας) είναι το ντέρμπι με την μεγαλύτερη ένταση στη γείτονα χώρα. Η κόντρα μεταξύ τους ξεκίνησε όταν ο δικτάτορας Μουσολίνι, θέλοντας να δημιουργήσει μία δυνατή ομάδα που θα ανταγωνιζόταν τις μεγάλες ομάδες του Βορρά, προχώρησε στην συγχώνευση των ομάδων της Ρώμης Ρόμαν, Άλμπα Αουντάτσε και Φορτιντούτο.
Από την τριπλή αυτή συγχώνευση δημιουργήθηκε η Ρόμα. Η Λάτσιο, η οποία υπήρχε ήδη σαν ομάδα, δεν δέχτηκε να συμμετάσχει στην συγχώνευση (κατάφερε να την «σώσει» ο φασίστας στρατηγός Τζιόρτζιο Βακάρο) και συνέχισε μόνη της. Από εκείνο το σημείο και μετά γεννήθηκε η αντιπαλότητα ανάμεσα στους οπαδούς των δύο ομάδων.
Σήμερα, ο «πυρήνας» των οπαδών των «τζαλορόσι» είναι του αριστερού ή του κεντρώου χώρου, ενώ οι «γαλάζιοι» tifosi είναι δεξιοί ή ακροδεξιοί, με περιστατικά ρατσιστικής συμπεριφοράς να σημειώνονται κατά καιρούς.
  Το μίσος που υπάρχει ανάμεσα στους οπαδούς των δύο ομάδων της πόλης του Μπουένος Άιρες είναι ίσως το μεγαλύτερο οπαδικό μίσος παγκοσμίως.
Οι ρίζες του έχουν να κάνουν με ταξικές διαφορές. Παρ' όλο που και ο δύο ομάδες γεννήθηκαν στην φτωχογειτονιά της Μπόκα, η μετακόμιση της Ρίβερ το 1925 στην πλούσια συνοικία Νιούνιες (γι'αυτό και το παρατσούκλι της Ρίβερ είναι εκατομμυριούχοι) δημιούργησε το αγεφύρωτο χάσμα.
Έτσι κάθε φορά που αναμετρούνταν οι δύο ομάδες, έρχονταν αντιμέτωπες η εργατική με την ανώτερη κοινωνικά τάξη. Οι οπαδοί της Μπόκα χαρακτηρίζουν τους αντιπάλους τους κοτόπουλα πειράζοντάς τους για το θάρρος τους, ενώ οι αυτοί της Ρίβερ αποκαλούν τους «εχθρούς» τους γουρούνια, αφού λένε πως η περιοχή στο Μπομπονέρα μυρίζει πολύ άσχημα.
Στην κερκίδα των οπαδών της Λιβόρνο θα δεις πάντα σημαίες με σφυροδρέπανα καθώς και τη μορφή του Τσε Γκεβάρα. Οι ίδιοι μάλιστα αυτοχαρακτηρίζονται ως ακροαριστεροί. Στον χώρο της αριστεράς ανήκουν και οι οπαδοί της Ρόμα οι οποίοι, και λόγω της κόντρας τους με τους οπαδούς της Λάτσιο, δηλώνουν περισσότερο αντιφασίστες.
  Στην αντίπερα όχθη βρίσκονται οι οπαδοί της Λάτσιο και της Ελλάς Βερόνα, οι οποίοι συνδέονται με νεοναζιστικές οργανώσεις και χαιρετούν ναζιστικά.
Οι μικροί οπαδικοί πυρήνες «Εθνική Αντίσταση της Ντόρτμουντ» και «Μέτωπο της Μπορούσια» έχουν δώσει ένα ακροδεξιό στίγμα στις κερκίδες των οπαδών της Ντόρτμουντ. Αυτό το γεγονός ανάγκασε τους οπαδούς και την ομάδα να κάνουν ολόκληρη εκστρατεία ενάντια στους Ναζί.
Αντιθέτως οι οπαδοί της Ζενκτ Πάουλι στο Αμβούργο χαρακτηρίζονται ως αντιρατσιστές, αντιφασίστες, αντισεξιστές, ροκάδες και κάθε αγώνας της ομάδας τους είναι γιορτή ανεξαρτήτως αποτελέσματος.
   Η μεγάλη κόντρα στην μεγαλόνησο είναι μεταξύ ΑΠΟΕΛ και Ομόνοιας. Από τη μία οι δεξιοί και ακροδεξιοί «κυανοκίτρινοι» και από την άλλη οι αριστεροί και ακροαριστεροί «πράσινοι».
Πριν από τους παγκύπριους αγώνες στίβου στην Κύπρο το 1948, ζητήθηκε από τις ομάδες να υπογράψουν την υποστήριξή τους στην δεξιά παράταξη στον ελληνικό εμφύλιο και να καταδικάσουν την δράση των αριστερών. Το σωματείο του ΑΠΟΕΛ απέστειλε χαιρετισμό στην ελληνική κυβέρνηση ευχόμενη να τερματισθεί η «εθνοκτόνος ανταρσία».
Μερίδα των αθλητών του ΑΠΟΕΛ αντέδρασε, αποσχίστηκε και ίδρυσε το σωματείο της Ομόνοιας. Με τον καιρό η Ομόνοια γιγαντώθηκε σαν ομάδα και έγινε η λαοφιλέστερη της Κύπρου εκφράζοντας κυρίως την εργατική τάξη.
Ο φασισμός, η πιο ακραία μορφή καπιταλιστικής εκμετάλλευσης, ήταν ο πρώτος που επιχείρησε να αξιοποιήσει το ποδόσφαιρο. Στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1934 ο Μουσολίνι μετέτρεψε το Μουντιάλ σε προπαγανδιστική φιέστα του καθεστώτος του. Η κατάκτηση το 1938 από την Ιταλία του τροπαίου έδωσε αφορμή για την ίδια προπαγάνδα. Η τύχη των παιχτών της Αυστριακής Βούντερτιμ, όταν η χώρα τους προσαρτήθηκε στη ναζιστική Γερμανία, είναι γνωστή. Όσοι δεν προσαρμόστηκαν στο «αμιγώς γερμανικό στιλ», χάθηκαν.
  Στο Μουντιάλ του 1978, που κατακτήθηκε από την Αργεντινή, η διαιτησία έβαλε το χέρι της προκειμένου να επιτευχθεί ο σκοπός, που ήταν ο λαός που υπέφερε από τη δικτατορία του Βιντέλα να ξεχάσει τα βάσανά του. Αλλά και στη χώρα μας η πορεία του Παναθηναϊκού στο Κύπελλο Πρωταθλητριών στα χρόνια της χούντας αξιοποιήθηκε εξαντλητικά από το καθεστώς, ενώ είναι γνωστά και τα όσα ειπώθηκαν για τον τρόπο που η ελληνική ομάδα απέκλεισε στα ημιτελικά τον Ερυθρό Αστέρα, πρωταθλήτρια ομάδα της Γιουγκοσλαβίας.

Το ποδόσφαιρο,  φαίνεται ολοένα πιο ξεκάθαρα,  πως  είναι ένα παιχνίδι που ξεπερνάει πολύ,  τα στενά όρια ενός γηπέδου.
  Σε κάθε γωνιά, όπου αναπτύσσεται και γιγαντώνεται  η τεράστια βιομηχανίας της μπάλας. 
 Ένα παιχνίδι, που τα τελευταία χρόνια στην διεθνή σκακιέρα,  έχει τρεις κορυφαίους πρωταγωνιστές, Κατάρ, ΗΠΑ και Κίνα. Προς το παρόν χωρίς αθλητικές επιτυχίες και τρόπαια.
 Ένα παιχνίδι, που  χρησιμοποιείται ως μέσο άσκησης επιρροής, με στρατηγικό στόχο την κυρίαρχη θέση και επιδιώξεις που βρίσκονται εκτός αθλητισμού. 
 Δεν είναι καθόλου τυχαία σίγουρα, η επιλογή του Κατάρ, πριν από μία δεκαετία , να χρησιμοποιήσει τον αθλητισμό, ως έναν τρομερό γεωπολιτικό οδηγό. Επέλεξε να ξεδιπλώσει την στρατηγική του, ξεκινώντας από την Γαλλία, μία χώρα με μία ισχυρή μουσουλμανική κοινότητα, ενωμένη, με ρίζες, όπως αναφέρει η ιταλική ιστοσελίδα της οικονομίας του αθλητισμού, calcioefinanza.  
 Το 2011 και το 2012, η Qatar Investment Authority, βασιλική επενδυτική εταιρεία του Εμιράτου του Κατάρ, αγόρασε την  Παρί Σεν Ζερμέν και ο Νασέρ Αλ-Κελαϊφί ανέλαβε χρέη προέδρου . Ταυτόχρονα γεννιέται  η bein Sport, που γρήγορα γίνεται πρωταγωνίστρια στην  αγορά αθλητικών δικαιωμάτων χάρη στα τεράστια χρηματικά ποσά που διαθέτει.  Η πραγματική στροφή όμως γίνεται, όταν η bein Sport εισέρχεται στην αμερικανική αγορά, προκαλώντας συναγερμό στην εβραϊκή κοινότητα. Η αντίδραση προκαλεί μια μάχη στην αγορά, αυξάνοντας  τις τιμές. Ο αγώνας ενάντια στην Bein, είναι στην πραγματικότητα μία μάχη ενάντια στο Al Jazeera , ένα κανάλι στην αραβική γλώσσα, που εξακολουθεί να αποτελεί το κέντρο δραστηριοτήτων της εταιρείας Qatar Investment Authority.
 Ο Νεϊμάρ στα τέλη Ιουλίου, έφτασε ι στο Παρίσι, με το τερατώδες ποσό των 220 εκατομμυρίων ευρώ, όσο ήταν η ρήτρα του με την Μπαρτσελόνα,  και την επίσημη παρουσίασή του κάνει φυσικά ο Νασέρ Αλ-Κελαϊφί. Λίγες εβδομάδες αργότερα ακολουθεί ο Κιλιάν Μπαμπέ για άλλα 180 εκατομμύρια ευρώ. Συνολικά 400 εκατομμύρια, για την πιο σημαντική επένδυση όλων των εποχών για δύο παίκτες. 
 Αρκετοί αναλυτές βλέπουν πίσω από αυτή την εντυπωσιακή διπλή ενέργεια, την επιδίωξη αυτοί οι πρωταθλητές να βρεθούν στο επίκεντρο της στρατηγικής του Κατάρ, για παγκόσμια επιβεβαίωση.
 Κάποιοι μάλιστα αναφέρουν τις δύο μεταγραφές, ως αντίδραση στο ταξίδι, του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ,  Μάιο 2017 στη Σαουδική Αραβία. Ένα ταξίδι, που στο τέλος του υπήρξε,   μία μια άνευ προηγουμένου επίθεση από ορισμένες αραβικές χώρες, όπως Αίγυπτος, Μπαχρέιν, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η τη Σαουδική Αραβία,  κατά του Κατάρ, που κατηγορήθηκε για σχέσεις με τρομοκρατία, με συνέπεια την διακοπή των διπλωματικών σχέσεων.
 Έτσι το Κατάρ αποφάσισε να χρησιμοποιήσει το ποδόσφαιρο ως εργαλείο για να ξεφύγει  από την απομόνωση, θέτοντας  τη Ντόχα στο κέντρο της παγκόσμιας σκηνής. Δεν πρέπει να διαφεύγει , ότι οι ποδοσφαιριστές είναι αστέρια με παγκόσμια λάμψη, όχι μόνο εντός γηπέδου, αφού έχουν εκατομμύρια οπαδούς στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης . Κυρίως όμως, κανείς δεν πρέπει να ξεχνάει, ότι το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2022, θα διοργανωθεί από το  Κατάρ. Μία επιτυχία, που αποτελεί κορυφαία κομμάτι της στρατηγικής των Εμίρηδων, σε μία μάχη απέναντι στους Αμερικανούς, που προς το παρών, έχουν κάνει δική τους. Το σκάνδαλο, που έπληξε τη Fifa και αποκάλυψε δωροδοκία για το Μουντιάλ 2022, αποτελεί ακριβώς μέρος της διαμάχης αυτής. 

Όμως η γεωπολιτική αντιπαράθεση μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων θα εμφανιστεί και πάλι όταν η Fifa θα πρέπει να αποφασίσει για την ανάθεση του Παγκοσμίου Κυπέλλου 2026 και 2030, γιατί στο σημείο αυτό του «έργου» εμφανίζεται η Κίνα που θέλει οπωσδήποτε  μία από τις δύο διοργανώσεις. Ο πρόεδρος Σι Τσιπίνγκ,  που έχει εισαγάγει το ποδόσφαιρο στα σχολεία, γνωρίζει πολύ καλά τη δύναμη που έχει στον κόσμο το ποδόσφαιρο, το μόνο αληθινό παγκόσμιο άθλημα στον πλανήτη, αλλά και την ίδια στιγμή το πιο δημοκρατικό. Γι αυτό άλλωστε έφτασαν στην Κίνα κορυφαίοι ποδοσφαιριστές, μεγάλοι προπονητές. Ένα οργανωμένο σχέδιο, μία επένδυση στο μέλλον. Προς επιβεβαίωση, το άνοιγμα σχολών ποδοσφαίρου καθημερινά σε όλη τη χώρα, αλλά και το πέρασμα συλλόγων της ηπείρου μας σε χέρια Κινέζων ιδιοκτητών. 
 Αλλά και οι Αμερικάνοι επίσης, έχουν αλλάξει την στάση και την σχέση τους απέναντι στο ποδόσφαιρο, εισπράττοντας  μάλιστα αύξηση της  δημοτικότητά του.  Κίνα και ΗΠΑ, δύο  χώρες που θα απουσιάσουν από το Μουντιάλ 2018 της Ρωσία ( όπως φυσικά και το Κατάρ),  είναι έτοιμες να διεκδικήσουν τις δύο επόμενες διοργανώσεις. Ως μέρος του δικού τους σχεδίου, για την χρησιμοποίηση του κορυφαίου των αθλημάτων, ως ιδανικό μέσο επιρροής.
                                                          Επιμέλεια: Χρήστος Αειβάτης
ΠΗΓΗ: ΑΠΕ, ΣΠΟΡΤ FM, TVXS


Σχόλια