Η λιτότητα σκοτώνει Tου Larry Elliott


Η λιτότητα σκοτώνει

Tου Larry Elliott
Η συνταγή που προτάθηκε το 2009, όταν άρχισε η κρίση της παγκόσμιας οικονομίας ήταν απλή. Ο μόνος τρόπος για την αποκατάσταση της "υγείας" της ήταν μια θεραπεία μεγάλων περικοπών.
Παρά τις διιστάμενες απόψεις των εμπειρογνωμόνων, η συνταγή εφαρμόστηκε με ελάχιστες παραλλαγές από χώρα σε χώρα και ήταν μείωση των ελλειμμάτων. Η λιτότητα έπνιξε την ανάπτυξη και για την τιθάσευση των ελλειμμάτων απαιτήθηκε χρόνος περισσότερος του αναμενόμενου. Οι ψηφοφόροι που αρχικά είχαν πειστεί, τελικά απηύδησαν από την λιτότητα όταν οι επιπτώσεις της έγιναν αισθητές και μάλιστα στον τομέα της υγείας. Σε πρόσφατη έρευνα του Πανεπιστημίου της Ουάσιγκτον που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Lancet, εξετάζονται οι επιπτώσεις της λιτότητας στο προσδόκιμο ζωής στην Ελλάδα και τα συμπεράσματα είναι μακάβρια.
"Η μελέτη αυτή είναι σημαντική επειδή παρέχει ένα πλαίσιο για την παρακολούθηση της υγείας σε εθνικό επίπεδο μετά από σημαντικές κοινωνικοοικονομικές αλλαγές", δήλωσε ο Δρ. Γεώργιος Κωτσάκης της Σχολής Οδοντιατρικής του Τμήματος Περιοδοντολογίας, ένας από τους συγγραφείς της μελέτης.
 Η Ελλάδα, που βίωσε ύφεση μεγαλύτερη και από την κρίση της δεκαετίας του 1930 στις ΗΠΑ, υποχρεώθηκε από την τρόικα να μειώσει τις δαπάνες υγείας την ώρα που άλλες ευρωπαϊκές χώρες τις αύξαναν. Οι δαπάνες αυτές περικόπηκαν από το 9,8% του ΑΕΠ το 2008 στο 8,1% το 2014, ενώ το ΑΕΠ μειωνόταν με ταχείς ρυθμούς. Η αύξηση της θνησιμότητας συνέπεσε με αλλαγές στις αιτίες θανάτου, με αξιοσημείωτες αυξήσεις στις μεταδοτικές, μητρικές, νεογνικές και διατροφικές ασθένειες.
Άλλα ευρήματα από τη μελέτη περιελάμβαναν τα εξής:
  • Η συχνότητα εμφάνισης φυματίωσης αυξήθηκε μεταξύ των ομογενών Ελλήνων μετά την επιβολή της λιτότητας.
  • Η συχνότητα εμφάνισης του HIV σχεδόν διπλασιάστηκε από το 2010 έως το 2012, υποκινώντας την αποκατάσταση προγραμμάτων διανομής σύριγγας. Μετά από αυτό έγινε, τα ποσοστά του HIV μειώθηκαν.
  • Η περίοδος λιτότητας επέτεινε την άνοδο κατάθλιψης και αυτοκτονιών, καθώς και την έλλειψη βελτίωσης στα ποσοστά μητρικής, νηπιακής και παιδικής θνησιμότητας.
«Αξίζει να σημειωθεί ότι ο αριθμός των ατόμων με ανικανοποίητες ανάγκες υγείας έχουν σχεδόν διπλασιαστεί από το 2010, με ένα σημαντικό ποσοστό να αναφέρουν το κόστος της υγειονομικής περίθαλψης ως την κύρια αιτία για τη μη λήψη των συνιστώμενων υπηρεσιών υγείας», γράφουν οι ερευνητές.
Ένας από τους λόγους αύξησης της θνησιμόττηας ίσως είναι η γήρανση του πληθυσμού, που επηρεάζει και άλλες χώρες. Το πρόβλημα αυτό επιδεινώθηκε εξαιτίας του brain drain. Ωστόσο οι ερευνητές διαπιστώνουν ότι δεν είναι αυτός ο αποκλειστικός λόγος, επειδή σημειώθηκε αύξηση της παιδικής θνησιμότητας των αυτοκτονιών και των κρουσμάτων καρκίνου.
Αναφέρουν οι ερευνητές, ότι ενώ το συνολικό ποσοστό θνησιμότητας της χώρας αυξήθηκε κατά περίπου 5,6% από το 2000 έως το 2010, αυξήθηκε κατά περίπου 17,7% τα έξι χρόνια που ακολούθησαν, αφού επιβλήθηκαν μέτρα λιτότητας. Το ποσοστό αυξήθηκε τρεις φορές πιο γρήγορα από το ποσοστό στη Δυτική Ευρώπη συνολικά και ήρθε σε μια εποχή που τα ποσοστά θνησιμότητας ήταν στην πραγματικότητα μειώνονται παγκοσμίως. Η μεγαλύτερη αύξηση σημειώθηκε μεταξύ 70 ετών και άνω, ενώ οι πολύ νέοι είδαν επίσης μια δυσανάλογη αύξηση.
Το πρόγραμμα λιτότητας βοήθησε τις γαλλικές και γερμανικές τράπεζες να αποφύγουν τις ζημιές σε βάρος του προσδόκιμου ζωής των Ελλήνων. Η χρηματοδότηση των νοσοκομείων μειώθηκε κατά 50% από το 2009 μέχρι το 2015, με αποτέλεσμα να μη διαθέτουν τις απαραίτητες προμήθειες, οι μακροχρόνια άνεργοι στερήθηκαν της νοσοκομειακής περίθαλψης και τα φάρμακα έγιναν ακριβότερα για τους χαμηλόμισθους επειδή οι μισθοί τους μειώθηκαν 20%. Ο αριθμός των ανθρώπων που δεν είχαν πρόσβαση στο σύστημα υγείας διπλασιάστηκε από το 2010, πολλοί από τους οποίους επικαλέστηκαν το κόστος ως κύριο λόγο. Η Ελλάδα δεν στερείται καταρτισμένου προσωπικού στον τομέα υγείας, έχοντας τον δεύτερο μεγαλύτερο αριθμό γιατρών ανά 1.000 κατοίκους στην ΕΕ, όμως όλοι αυτοί παρακολουθούσαν ανήμποροι καθώς το σύστημα υγείας βυθιζόταν στο χάος και πέθαιναν άνθρωποι που θα μπορούσαν να είχαν σωθεί. Τα προηγούμενα οκτώ χρόνια η Ελλάδα μεταβλήθηκε σε εργαστηριακό πείραμα για να εξακριβωθεί μια θεωρία. Τα στοιχεία της έρευνας του Lancet είναι εξαιρετικά σαφή. Η λιτότητα σκοτώνει.
Larry Elliott,
Επιμέλεια: Νίκος Πυλιώτης
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ



Σχόλια